काळ व त्याचे प्रकार मराठी व्याकरण | Tense And Its Type Marathi Grammar

(१) ज्या वाक्यामध्ये नुकतीच झालेली क्रिया सांगताना जवळचा भूतकाळ सांगताना वर्तमानकाळाचा उपयोग केला जातो त्याला ‘संनिहित भूतकाळ’ असे म्हंटले जाते.

उदा.

1. मी जेवायला बसतोच तोच मामाचा फोन आला.
2. नाव घेताच अशोक हजर

(२) काही वाक्यात भूतकाळात घडलेल्या घटना जेव्हा वर्तमानकाळात सांगितल्या जातात तेव्हा त्याला ‘ऐतिहासिक वर्तमानकाळ’ असे म्हंटले जाते. ऐतिहासिक वर्तमानकाळाचा वापर सहसा गोष्टी किंवा पुराणिक कथा सांगण्यासाठी केला जातो.

उदा.

1. अर्जुन कृष्णाला म्हणतात.
2. मावळे शिवाजी महाराजांना म्हणतात.

(३) जेव्हा एखादे वाक्य हे अवतरण चिन्हामध्ये बोलले किंवा लिहिले जाते; तेव्हा त्याचा देखील बोध वर्तमानकाळासारखा केलेला दिसतो.

उदा.

1. डॉ. आंबेडकर म्हणतात,”शिका संघटीत व्हा, संघर्ष करा
2. “सुभाष चंद्र बोस म्हणतात,”तुम मुझे खून दो, मै तुम्हे आझादी दुंगा”

(४) जेव्हा एखाद्या वाक्यात त्रिकालाबाधित सत्य असलेल्या बाबी साध्या वर्तमानकाळात सांगितल्या जातात.

उदा.

1. पृथ्वी सूर्याभोवती फिरते.
2. सूर्य पूर्वेला उगवतो.

(५) एखाद्या वाक्यात आताच सुरु होणारी क्रिया दर्शविताना जेव्हा जवळच्या भविष्यकाळाचा वापर केला जातो तेव्हा त्यास ‘संनिहित भविष्यकाळ’ म्हणूनदेखील ओळखले जाते.

उदा.

1. तुम्ही पुढे निघा मी गाडीने येतो.
2. तुम्ही खेळ सुरु करा मी देखील येतो.